BLOGPOST 8: Op stap met de wetenschappers in Antarctica

Het is vandaag zaterdag 18 februari 2012. Binnen 3 dagen stap ik waarschijnlijk in het vliegtuigje om via enkele overstappen 13.500 km te overbruggen en op vrijdag of zaterdag terug in België te landen (er is storm aan de Russische basis, dus het ziet ernaar uit dat de vlucht vertraging gaat oplopen). Moeilijk te geloven dat ik eigenlijk reeds mijn bagage moet klaarmaken voor de terugkeer. Toch nog even uitstellen want ik wil helemaal nog geen afscheid nemen van dit prachtige continent sad.

Afgelopen twee weken is er weer heel wat gebeurd. In deze blogpost zal ik aandacht schenken aan de onderzoeken die ik hier nu op de voet volg. Drie interessante onderzoeken waar  scholen verder mee aan de slag kunnen. Ik geef hier slechts enkele beelden mee. Voor meer uitleg over de onderzoeken en verhalen over de expeditie nodig ik iedereen uit voor de reisverhalenavonden. Twee identieke avonden op 28 en 29 februari, telkens om 20u. Het belooft een drukke terugkomst te worden want op maandag 27 februari mag ik ons AHA-project voorstellen in De Laatste Show. Ben benieuwd!

Lees hier de vorige blogpost:  blogpost 1blogpost 2blogpost 3blogpost 4blogpost 5, blogpost 6 en blogpost 7.

In deze blogpost vind je heel wat videosnippers en links naar extra info.

Ik  kreeg in de SKYPE-lessen veel vragen over het aantal uren zonlicht hier. Aangezien het zomer is in het Zuidelijk halfrond is er momenteel 24u/24u zonlicht in Antarctica. Alhoewel de zon nu alsmaar lager staat aan de hemel en ’s nachts even achter de bergen/onder de horizon wegduikt, is het toch moeilijk om richting bed te gaan als er ’s nachts steeds licht is.

Dit filmpje toont goed aan dat het zomer in het zuidelijk halfrond is, wanneer het winter is in België. Op onze school hebben we een constructie die de Aardrevolutie mooi demonstreert, op de reisverhalenavond kom je er dus meer over te weten. Geniet even mee van de zon die terug tevoorschijn komt:

BELDIVA  ~ Belgian Microbial Diversity Project in Antarctica

Op stap met Elie Verleyen, microbioloog aan de Gentse Universiteit. Vijfentwintig miljoen jaar geleden had Antarctica een rijke fauna en flora. Er waren bossen. Er liepen grote buideldieren rond. Er was een overvloed aan soorten. Toen het Zuidpoolcontinent begon af te koelen en langzaam bedekt werd met een ijskap heeft het leven zich teruggetrokken naar enkele vluchtplaatsen: de schaarse plekken die niet volledig door de ijskap werden bedolven. De grote buideldieren zijn natuurlijk al lang verdwenen. Alle hogere soorten zijn uitgestorven, maar in die refugia of vluchtplaatsen vindt men tot vandaag eenvoudige levensvormen terug: allerlei microben en geleedpotigen, zoals springstaartjes, mijten en aalwormen,… Het zijn poelen en meertjes, bijna allemaal vlak bij de kust, die in de winter door een dikke ijslaag zijn bedolven, maar waar onder de bevroren oppervlakte vloeibaar water wordt gevonden. Waar er water is, is er leven. (Belgen op de polen)

Hier maakte ik een filmpje op een gletsjer tijdens een van zijn onderzoeken:

Ik ging op stap met Elie naar o.a. Yuboku Valley om enkele meertjes aan te boren om er sedimenten op te boren en zo 10.000 jaar terug te reizen in de tijd. Klik hier om via een filmpje even mee te reizen op een sneeuwscooter.

 Maar hij heeft tevens een ander onderzoek lopen. Op 4 plaatsen plaatste zijn onderzoeksgroepen ‘open top chambers’. Dit zijn kleine serres die zorgen voor een temperatuurstijging binnen in de serre. Een eenvoudige proef, maar een ideale opstelling om de invloed van de temperatuurstijging op de fauna en flora na te gaan, de serres zorgen immers voor een temperatuurstijging van 10 graden! Ziehier een van de filmpjes die ik maakte. In het filmpje vervangen we de toestelletjes die afgelopen jaar elke 3 uren de temperatuur en relatieve vochtigheid hebben opgemeten. Eens ik terugben, gaan we de filmpjes monteren tot een mooi geheel. In deze versie dienen er nog enkele woorden wegge******* worden.

GIANT-LISSA ~ Geodesy for Ice in ANTarctica – Lithospheric and Intraplate Structure and Seismicity in Antarctica

Op 9 februari 2012 ging ik op stap met Denis Lombardi om een seismograaf te installeren. Ook de RTL-reporters gingen mee op stap en maakten deze mooie reportage.

BELATMOS ~ meteorologie

In dit project bestudeert wetenschapper Alexander Mangold van het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) de chemische samenstelling van de atmosfeer door het meten van de concentratie ozon en verwante sporengassen, de UV-straling en de aerosoldeeltjes.

Lees hier de blog van Alexander Mangold.

Een heel interessant maar complex onderzoek waar we in de lessen aardrijkskunde, chemie en fysica mee aan de slag kunnen. Hier volgt een van de vele videofragmenten in zijn meteoshelter. Meer uitleg volgt later, maar nu zie je toch al de toestellen die de concentratie fijn stof in de atmosfeer bepalen. Met Alexander heb ik het o.a. over de luchtkwaliteit in Vlaanderen. Wist je dat we allemaal een levensjaar inleveren door de fijn stof problematiek? Alexander zou nooit of te nimmer aan een drukke steenweg wonen. Ik denk dat we amper beseffen hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is in België.

Ik verzamelde ook heel wat beeldmateriaal over de waterzuivering, de elektriciteitsvoorziening, de ventilatie (passief huis). Maar deze video’s gaan we in België monteren en komen zeker nog op de site terecht. Blijf gerust de site volgen!

Ondertussen bereiden we de basis voor op de Antarctische winter die eraan komt, zo hielp ik onder andere 3 dagen bij het isoleren van de garage.

Storm aan het Princess Elisabeth Antarctica-station

Geen woorden nodig, kijk even mee:

Don’t tell my mother

Ondertussen hier nog enkele avonturen beleefd die ik beter pas achteraf vertel om het thuisfront niet té ongerust te maken ;-)

Momenteel vertoeft ook Diego Bunuel in de basis, een wereldberoemde programmamaker. Zijn show “Don’t tell my mother” wordt in meer dan 160 landen getoond. In september komt “Don’t tell my mother I was in Antarctica” ook in België op tv (National Geographic)! Enkele leerlingen van onze school werden alvast gefilmd tijdens een skype-les.

Bekijk hier een van zijn reportages: “Don’t tell my mother I was in Iran”

Einde of begin?

Je zal ondertussen wel begrijpen dat ik hier heel wat interessante mensen leer kennen. De gesprekken tijdens het avondeten doen me al dromen van nieuwe bestemmingen ;-)

Eén ding heeft iedereen hier immers gemeen: zin in avontuur! Daarom raad ik ook iedereen aan om de kansen te grijpen om erop uit te trekken. Pak je rugzak, ga op stap en je ontmoet zeker mensen waar je heel wat van bijleert en die al snel enkele vooroordelen en clichés de wereld uithelpen.

Dit was de laatste blogpost uit Antarctica... De expeditie zit er helaas bijna op. Maar ons AHA-project slaat een nieuwe weg in. We willen aan de hand van deze avonturen zoveel mogelijk mensen betrekken bij het klimaatverhaal en de uitdagingen van morgen.

Ik land volgend weekend in Zaventem (laatste update op www.ahaproject.be), op maandag in de zetel bij Michiel Devlieger in ‘De Laatste Show’ en op dinsdag 28 en woensdag 29 februari is iedereen welkom voor de reisverhalenavonden op onze school!

Via deze weg wil ik ook alle leerkrachten en directie bedanken die het AHA-project op school bleven opvolgen en heel wat skype-lessen mogelijk maakten. Ook bedankt aan de leerkrachten van de andere scholen die activiteiten in het kader van het AHA-project op hun school opstartten!

Tot op de speelplaats, in een klaslokaal, in de leraarskamer, op café, op de reisverhalenavonden,… tot onderweg!

Koen

PS: vlieg als afscheid nog even mee over Antarctica…